Khoa học công nghệ: Động lực đưa thủy sản Việt Nam bứt phá

Nuôi biển nhiều tiềm năng phát triển.

Ngành thủy sản Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng ấn tượng với kim ngạch xuất khẩu hơn 11 tỷ USD mỗi năm, đã vươn lên thứ ba thế giới về giá trị xuất khẩu. Tuy nhiên, trước những thách thức về giống, môi trường và công nghệ, việc đẩy mạnh đổi mới sáng tạo trở thành yêu cầu cấp thiết...

Ngành thủy sản Việt Nam đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ với kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 11 tỷ USD mỗi năm, đứng thứ ba thế giới về giá trị xuất khẩu. Tuy nhiên, ngành này đang đối mặt với nhiều thách thức như vấn đề giống, môi trường và công nghệ. Để duy trì đà tăng trưởng, việc đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ trở thành yêu cầu cấp thiết.

Ông Nguyễn Quang Hùng, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, nhấn mạnh rằng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt thúc đẩy ngành phát triển bền vững. Trong giai đoạn tới, trọng tâm sẽ là nghiên cứu và phát triển các giống thủy sản chủ lực theo hướng sạch bệnh, sinh trưởng nhanh và thích ứng tốt với điều kiện nuôi. Ngành cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học và công nghệ số vào toàn bộ chuỗi sản xuất, từng bước hình thành các mô hình nuôi trồng thủy sản thông minh.

Ngành thủy sản Việt Nam đã đạt được những kết quả ấn tượng cả về sản lượng và giá trị xuất khẩu. Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản đạt gần 10 triệu tấn, với kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong quý 1/2026 với sản lượng thu hoạch đạt 2,184 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu đạt 2,64 tỷ USD. Các nhóm sản phẩm thủy sản chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam.

Tuy nhiên, ngành thủy sản cũng đang đối mặt với nhiều thách thức lớn như sự phụ thuộc vào nguồn giống nhập khẩu, ô nhiễm môi trường và công nghệ bảo quản lạc hậu. Để giải quyết những vấn đề này, ngành cần hiện đại hóa đội tàu, cải tiến công nghệ bảo quản và phát triển nuôi biển xa bờ gắn với công nghệ xử lý môi trường hiệu quả.

Trong giai đoạn 2021-2025, ngành đã triển khai 113 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, trong đó 60 nhiệm vụ đã được nghiệm thu, mang lại nhiều kết quả thiết thực cho sản xuất. Khoa học công nghệ được đánh giá là yếu tố then chốt thúc đẩy sự phát triển của ngành, đặc biệt đối với cá tra. Tuy nhiên, cần chuyển sang nghiên cứu theo chuỗi giá trị, mang tính liên ngành và liên lĩnh vực để nâng cao hiệu quả.

Ngành thủy sản sẽ hướng tới phát triển theo mô hình kinh tế tuần hoàn và kinh tế xanh, góp phần bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm. Để đạt được điều này, cần thúc đẩy tự chủ trong khoa học và công nghệ, kiểm soát theo hiệu quả đầu ra và cho phép thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 17-2026 phát hành ngày 27/04/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-17-2026.htm

Chu Minh Khôi